“Əgər BP tərəfindən müqavilə şərtləri bu müddətdə pozularsa, qeydsiz-şərtsiz Azərbaycan tərəfinin onu pozmaq hüququ var” Bu sözləri XeberLent.az informasiya agentliyinə İlham Şaban “Human Rights Watch” təşkilatının biznes və insan haqları üzrə tədqiqatçısı Lisa Misolun “BP Azərbaycan hökumətinə, onun müstəqil səslər üzərinə hücumunun dayandırılması üçün təzyiq göstərməlidir” ifadəsini şərh edərkən deyib.
Ekspert onuda bildirdi ki, nəinki BP, ümumiyyətlə, heç bir şirkətin haqqı yoxdur ki, Azərbaycanın daxili işlərinə qarışsın.
“Məsələyə bir qədər geniş yanaşsaq, HRW insan haqları üzrə ixtisaslaşmış bir qlobal təşkilatdır. BP şirkəti isə dünyada qlobal neft və qaz biznesi ilə məşğul olan bir şirkətdir. Bunları bir-birinə o şeylər bağlayır ki, qlobal mənada BP-nin dünya üzrə strukturlarında insan haqları pozulmasın, irqi ayrıseçkiliyə və insan haqları ilə bağlı hüquq pozuntularına yol verilməsin, hansılara ki, BP əslində əməl edir – hətta ən mürəkkəb iqtisadi-siyasi şərait yaşanan bölgələrdə belə, məsələn Afrikada”,- İlham Şaban qeyd edib
Ekspertin hesab edir ki, HRW təşkilatının Azərbaycanda bir sıra qeyri-hökumət təşkilatları ilə yaşanan vəziyyətə görə BP-ni Azərbaycan hökumətinə qarşı təzyiqlərə çağırmaq fikirlərində heç bir hüquqi əsas yoxdur.
“Belə bir addım atmaqla HRW heç bilirsinizmi Azərbaycanda hansı proseslərə təkan verə bilər? Fərz edək ki, BP onların çağırışına əməl edib rəsmi Bakıya belə bir mesaj ünvanlayır və bildirir ki, əgər Azərbaycan höküməti “HRW-un və bir sıra beynəlxalq təşkilatların göstərdiyi tövsiyyələrə əməl etməsəniz, onda biz hasilatı tutaq ki, 100 gün ərzində 25% azaldacıq, yox əgər bizə bu fayda verməzsə onda hasilatın daha 25% azaldılması məsələsini gündəmə gətirəcəyik”, – deyə İlham Şaban mümkün təzyiq formasını izah edir.
Yəni bu təşkilatın indi dilə gətirdiyi məsələ əslində Azərbaycan qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq etməklə rəsmi Bakını öz istədikləri məcraya yönəltmək məqsədi güdür.
“Ancaq hüquqi baxımdan şirkətlər buna gedərmi? Əsla yox! Çünki şirkətlərlə Azərbaycan hökuməti arasında hər hansı bir yatağın kəşfiyyatı, işlənməsi və hasil edilmiş məhsulun bazarlara çıxarılması “Hasilatın Pay Bölgüsü sazişi tipində müqavilə ilə tənzimlənir. Orada isə şirkətlərin ölkə içi məsələlərə qarışması, hökumətə məsləhət verilməsi ilə bağlı heç bir maddə yoxdur. Şirkətlərin səlahiyyəti MÜQAVİLƏ SAHƏSİ və MÜDDƏTİ ilə məhdudlaşır – vəssalam. Əgər müqavilə şərtləri bu müddətdə pozularsa, qeydsiz-şərtsiz Azərbaycan tərəfinin onu pozmaq hüququ var. Məgər HRW bunu bilmir? Təbii ki, bilir”, – deyə ekspert bildirir.
Əgər bilə-bilə belə addım atırsa, onda demək sifarişli çıxışlar edir.
