Hökumət neft sektoru ilə əlaqəli bəzi vergilər üzrə büdcəyə ödənişləri qeyri-neft sektoruna aid edir. Bu, məqsədli olaraq dövlət büdcəsində qeyri-neft sektorunun payını artırmağa xidmət edir. Bu fikirləri CaspianBarrel-ə açıqlamasıda iqtisadçı Rövşən Ağayev deyib.
Ekspertin məlumatına görə, hökumət 2015-ci ildə neft sektoru üzrə 2.3 milyard manat vergi gəlirləri proqnozlaşdırır: “Parlamentə təqdim olunan rəsmi sənədlərdən aydın olur ki, həmin məbləğin 1.5 milayrd manatı Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) vergi ödəmələri, 800 milyon manatı isə xarici neft konsorsiumunun (şirkətlərinin) mənfəət vergsi üzrə ödənişləridir”.
- Ağayevin sözlərinə görə, SOCAR işçilərin maaşlarından tutduğu fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə ödəmələri hökumət neft sektrorunun deyil, qeyr-neft sahələrinin vergi ödənişlərinə aid edir və rəsmi sənədərdə hökumət özü bunu təsdiqləyir: “Rəsmi məlumat olmasa da, əldə olan informasiyalar göstərir ki, Dövlət Neft Şirkətinin maaşlara görə vergisi təxminən 100 milyon manat ətrafındadır”.
İqtisadçının sözlərinə görə, amma neft sektoru ilə əlaqəli sahələrdə formalaşan başqa vergilər də var ki, hökumət rəsmi hesabatlarda onları qeyr-neft sektoruna yazır: “Məsələn, hasilatın pay bölgüsü sazişləri çərçivəsində podratçı və subpodratşı şirkətlərin maaşlara görə gəlir vergisi, subpodratşı şirkətlərin mənfəət vergisi üzrə ödəmələr qeyri-neft sektorunun vergi ödənişlərinin tərkibində göstərilir. Məsələn, 2015-ci ildə bu 2 mənbə üzrə 480.6 milyon manat, o cümlədən gəlir vergisi üzrə 300.6 milyon manat, mənfəət vergisi üzrə 180 milyon manat ödəmə proqnozlaşdırılır”.
R.Ağayevin fikrincə, SOCAR-ın təxminən 100 milyon manat məbləğində məvaciblər üzrə ödəmələri də nəzərə alınsa, deməli 600 milyon manatdan bir qədər az neft vergiləri qeyri-neft sektorunun vergi potensialının “gücləndirilməsinə” xidmət edir. Bu isə reallıqda potensial neft vergi ödəmələrinin 20% azaldılması, qeyri-neft ödəmələrinin isə 10% artımı deməkdi.
