Yaxın 5 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatında hegemon sahə yenə də neft və qaz sektoru olacaq. Baxmayaraq ki, hökumət qeyri neft sektorunun inkişafını çox önə çəkir və bu sahədə böyük işlərin görüldüyünü bəyan edir. Ancaq reallıq budur ki, büdcəni dolduran da, ölkəyə valyuta gətirən də hələ ki, neft gəlirləridir. Qeyri neft sektorunun artım tempi son 5 ildə 10% ətrafında və hətta ondan çox olsa da, ancaq reallıq budur ki, bu sahənin qazancı çox cüzidir. Ona görə də dövlət bütün gücünü və ümidlərini yenə də enerji sektoru üzərində cəmləşdirib.
Bu beşillikdə Caspian Barrel-in hesablamalarına görə, neft-qaz sektorundan dövlətin qazancı təqribən 90 milyard dollar gözlənilir: bunun 15 milyardı SOCAR-ın payına düşəcək (büdcəyə ödəmələrlə), təqribən 75 milyardı isə PSA müqavilələri çərçivəsində Neft Fonduna gələcək mənfəət nefi və qazının vəsaiti, həmçinin vergi ödəmələri.
Elə 2014-1018-ci illərdə də Azərbaycan iqtisadiyyatında yatırımların əsas hissəsi neft sektoruna yönəldiləsək. Təkcə “Şahdəniz” layihəsinə Azərbaycan ərazisində 25 mlrd vəsait xərclənməsi planlaşdırılır. ACG çərçivəsində xərclər 10 milyard dollardan az olmayacaq. Yeni nəsil üzən qazma qurğusunun tikintisinə minimum 2 milyard dollar xərclənəcək. 2019-cu ilədək Qaradağda Yeni Neft Kimya Kompleksinin tikintisini başa çatdırmaq nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 6 milyard dollar kapital xərclərinin ayrılçası planlaşdırılıb. SOCAR-ın Sumqayıtda Karbamid zavodu, Gəmiqayırma zavodunun ikinci fazası və sair işlər üçün daha 1 milyard vəsaitin də xərclənməsi planda var. Bundan əlavə SOCAR qazlaşdırma işlərini 2016-cı ilin sonuna qədər yekunlaşdırmalıdır. Bu məqsədlə nə qədər vəsaitin xərclənməsi məlum olmasa da, ancaq bu kimi layihələr kapitalyönümlü işlərdir.
2014-2016-cı illərdə SOCAR dəniz yataqlarında 100-dən çox yeni quyunun qazmasını həyata keçirmək planını ortaya qoyub. Bu layihə Azneft İstehsalat Birliyində hasilatın stabilləşdirilməsi proqramı çərçivəsində həyata keçiriləcək. Həmin işləri uğurla yekunlaşdırmaq üçün isə 1 milyarda yaxın vəsaitin xərclənməsinə ehtiyac var.
Beləliklə, yaxın 5 ildə Azərbaycanda neft-qaz sektoruna təqribən 50 milyard dollar cıvarında investisiya yönəldilməsi planlaşdırılır.
Ona görə də bu beşillik də Azərbaycan üçün neft və qaz üzərində köklənəcək və iqtisadiyyatın heç bir sahəsi yaxın zamanlarda nə “qara qızılla”, nə də “mavi yanacaqla” rəqabətə girəcək saviyyədə olmayacaq.
