2015-ci ilin birinci yarısı ərzində BP-nin operatorluğu ilə “Şahdəniz” yatağından
5,2 milyard kubmetr qaz hasil edilib. Ötən ilin yanvar-iyun ayları ilə müqatisədə hasilat 9,5% və ya 450 milyon kub metr artıb. Bu haqda “BP-Azerbaijan” şirkətinin 2015-ci il İİ rübün yekunları ilə bağlı açıqladığı hesabatında bildirilir.
Hesabat dövründə müqavilə sahəsində həmçinin 1,2 milyon ton və ya təqribən 9,8 milyon barel kondensat da hasil edilib. 2014-cü ilin I yarımilliyində BP və tərəfdaşları “Şahdəniz” yatağının “Mərhələ-1” layhəsi çərçivəsində 1,12 milyon ton və ya 9 milyon barel kondensat hasil etmişdilər.
Mövcud “Şahdəniz” qurğularının maksimum hasilat gücü gündə 29,5 milyon standart kubmetr və ya ildə təqribən 10 milyard kubmetrdir. İl ərzində onların gücü dəyişməz olaraq qalıb.
“BP-Azerbaijan” şirkətinin hesabatından bəlli olur ki, cari ilin altı ayında onun əməliyyat xərcləri 250 milyon dollar təşkil edib. Kapital xərcləri isə 2,26 milyard dollar olub. Ötən ilin yanvar-iyununda əməliyyat xərcləri 243 milyon dollar, capital xərcləri isə 1,766 milyard dollar olmuşdu. Kapital xərcləri əsasən “Mərhələ-2” layihəsinə yönəldilir. BP bundan başqa maliyyə ilə bağlı hər hansı məlumat açıqlamır.
BP şirkətinin “Şahdəıniz” yatağındakı “Mərhələ-1” layihəsini maliyyə baxımından təhlil etsək görərik ki, 2015-ci ildə işlər müəyyən mənada uğurla gedir. Belə ki, ilin yarısında şirkət hasilatı 9,5% artırsa da, əməliyyat xərcləri demək olar ki, dəyişməz qalıb. Bu isə məntiqlə hasil edilən qazın maya dəyərinin aşağı düşməsi deməkdir. Eyni zamanda şirkətin hasil etdiyi kondensatın həcmi də 7,1% artıb. Əgər SOCAR-ın saytında hər ay açıqlanan BTC FOB Ceyhan qiymətlərini nəzərə alsaq, onda kondensatın (Şahdəniz kondensatı Ceyhana ixrac edilir) ixrac qiymətləri təqribən 45% dəyərini itirib. İkinci factor ondan ibarətdir ki, qaz qiymətləri də neftin dünya bazarında qiymətləri düşdüyündən müəyyən qədər azalıb. Bu baxımdan o nəticəyə gəlmək olar ki, hasilatdakı artıma baxmayaraq BP “Mərhələ-1” layihəsi çərçivəsində ötən ilin I yarısında əldə etdiyi maliyyə uğurlarına heç də çata bilməyib.
“Şahdəniz”dən ixrac edilən qaz Azərbaycan (SOCAR-a), Gürcüstan (GOGC şirkətinə), BTC şirkəti və Türkiyə (BOTAŞ şirkətinə) satılır. Ancaq həcmlərlə bağlı BP şirkəti məlumat açıqlamır.
İlham Şaban, Caspian Barrel-in rəhbəri
